GD&TĐ - Biến đổi khí hậu không còn xa lạ với người dân nước ta. Nhiều năm nay, chứng kiến sự thất thường của thời tiết rồi việc bùng phát dịch bệnh, người dân phần nào hiểu được tác hại ghê gớm của hiện tượng trên.
Hết nắng gắt đến mưa dầm
Năm 2016 có lẽ là năm điển hình nhất của biến đổi khí hậu. Mới sau Tết Nguyên đán, miền Nam và một phần miền Trung đã nắng nóng gay gắt. Hạn hán xảy ra ở nhiều nơi làm đảo lộn cuộc sống người dân. Chưa bao giờ người dân TP Bến Tre (Bến Tre) dù cách biển xấp xỉ 70 km nhưng lại phải sử dụng nguồn nước nhiễm mặn. Nước nhiễm mặn khiến sông hồ, ao ngòi mặn chát. Không có nước ngọt, cây cối, vật nuôi cũng… khô cằn, đuối sức chết dần. Ở khu vực miền Trung, hình ảnh người dân xếp hàng dài chờ xe chở nước không phải là hiếm. Thậm chí có nơi người dân ở tỉnh này còn đi xe sang tỉnh khác mua nước ngọt bởi giá thành rẻ hơn.
Hết nắng lại đến mưa. Mới đầu mùa mà hầu hết các tỉnh trong cả nước đã vài lần phải chịu cảnh ngập lụt, cây đổ. Các tỉnh miền núi phía Bắc cũng chịu tác động không nhỏ của thiên tai. Mưa lũ đã cuốn nhà cửa, hoa màu. Thiệt hại về người và của do thiên tai là điều không thể phủ nhận.
Theo thống kê của Viện Khoa học khí tượng thủy văn, biến đổi khí hậu đã có mặt từ lâu và đang hàng ngày hàng giờ tác động xấu đến đời sống người dân. Tại vùng Nam Trung Bộ giai đoạn 2002 - 2013 đã xảy ra nhiều hiện tượng cực đoan gây ảnh hưởng lớn tới kinh tế, xã hội. Các đợt nắng nóng, hạn hán, mưa lũ, lũ lụt xảy ra liên tiếp, điển hình như các đợt hạn năm 2002, 2003, 2009, 2010.
Các đợt nắng nóng năm 2010 đã gây nhiều vụ cháy rừng tại các tỉnh Nghệ An, Đà Nẵng, làm nhiều sông hồ cạn kiệt, ruộng đồng nứt nẻ. Các đợt rét đậm, rét hại năm 2008 và năm 2011 làm chết nhiều cây trồng, gia súc, gia cầm. Đợt lũ lụt năm 2008, 2010, 2011, 2013 đã làm nhiều người chết, nhiều nhà cửa và các công trình công cộng hư hỏng…
Dịch bệnh phát sinh
Dù nắng gắt hay mưa dầm, gió bão, sau mỗi lần như vậy, không ít dịch bệnh được dịp phát sinh phát triển. Đánh giá mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và dịch bệnh, nhóm nghiên cứu của Viện Vệ sinh dịch tễ cho thấy biến đổi khí hậu và dịch bệnh như hai người bạn luôn song hành.
Nhìn vào cơ cấu bệnh dịch hiện nay sẽ thấy biến đổi khí hậu liên quan đến nhóm bệnh truyền nhiễm qua đường tiêu hóa, bệnh tiêu chảy. Tại khu vực chịu ảnh hưởng của hạn hán, các yếu tố về thời gian, nhiệt độ, số giờ chiếu sáng, lượng mưa và nắng nóng gây nên 57% - 60% sự biến thiên của bệnh. Tỷ lệ này ở khu vực chịu ảnh hưởng của bão lụt là khoảng 26,5 - 64,9% và khu vực chịu ảnh hưởng của nước biển dâng là 42,8%.
Các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy sự liên quan giữa biến đổi khí hậu và hội chứng cúm. Theo đó, nắng nóng tác động lên 14,6 - 19,9% sự biến thiên của bệnh, 18,5% ở khu vực bão lũ và 61,2% sự biến thiên của bệnh ở nơi có nước biển dâng. Sốt xuất huyết cũng có mối liên hệ với hiện tượng cực đoan của thời tiết. Sự bùng phát của bệnh này ở khu vực Tây Nguyên thời gian qua cho thấy nắng nóng cộng với thói quen của người dân tác động đến dịch bệnh.
Để sống chung với lũ, TS Nguyễn Thị Phương Liên (Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương) cho rằng, chúng ta cần xây dựng hệ thống cảnh báo tình hình dịch bệnh trong bối cảnh biến đổi khí hậu, xây dựng và triển khai các hoạt động cấp cứu ứng phó với các thảm họa, thiên tai (tai nạn, chấn thương, dịch bệnh…). Lựa chọn các mô hình cung cấp dịch vụ y tế đáp ứng với thiên tai, thảm họa do biến đổi khí hậu gây nên. Thông tin đến cán bộ y tế và người dân bệnh dịch liên quan đến biến đổi khí hậu để họ nhận biết, chủ động tìm cách ứng phó.
- Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) vừa có khuyến cáo về việc phòng, chống bệnh trong mùa mưa bão. Theo đó, bệnh tiêu chảy, đau mắt đỏ, viêm đường hô hấp, cảm cúm... dễ bùng phát. Do đó, để chủ động phòng tránh, người dân triển khai các biện pháp đảm bảo vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm sau những ngày mưa lũ.
- Chủ động thực hiện các hoạt động vệ sinh môi trường sau mưa lớn, lũ lụt, đảm bảo nước rút đến đâu làm vệ sinh môi trường đến đó; tổ chức thu gom và sử dụng vôi bột hoặc các hóa chất để xử lý khi chôn xác động vật; phối hợp với nhân viên ngành Y tế phun hóa chất diệt côn trùng truyền bệnh tại các vùng có nguy cơ.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét